EPC; Mühendislik, Tedarik ve Kurulum kelimelerinin İngilizce kısaltması olup, güneş santrali projesinin tüm tasarım ve montaj aşamalarının tek bir yüklenici firma tarafından üstlenildiği anahtar teslim iş modelidir. EPC hizmetini REC Group bünyesinde veren REC Enerji, güneş enerjisinin verimli kullanımı ve inşaat sürecinin hızlı sonuçlanması için projelendirme, izin süreçleri, kurulum süreçlerini tamamlayarak anahtar teslim santraller kurmaktadır. Böylece tüm sorular ve sorunlar profesyonel hizmet sağlanırken, talep durumunda santrallerin bakım ve işletme hizmetlerini de sunmaktadır.

Tüketicilerin enerji maliyetlerini düşürmek için kendi tüketim tesisleriyle aynı ölçüm noktasında, binanın çatı ve cephe uygulaması olarak gerçekleştirdikleri yenilenebilir enerji projeleridir. Bu sistemler, imar planı bulunan alanlarda binanın kendi ihtiyacı için kurulması, saçak sınırlarını aşmaması ve mimari görünüşe bağlı kalınması kaydıyla yapı ruhsatından muaf tutulabilmektedir.

Dipnot: Bu konu, Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde düzenlenmektedir.

Özellikle tarımsal sulama aboneliği bulunan alanlarda, sulama tesislerinin elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü ile sınırlı olarak kurulan tesislerdir. Ayrıca, tarımsal amaçlı yapıların kendi enerji ihtiyacını karşılamak üzere bu yapıların çatısına kurulan sistemler, ilgili yapının müştemilatı olarak kabul edilmekte ve tarımsal amaçlı yapı statüsünde değerlendirilmektedir.

Dipnot: Tarımsal GES faaliyetleri, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve Tarım Arazilerinin Korunması, Kullanılması ve Planlanmasına Dair Uygulama Talimatı kapsamında yürütülmektedir.

Belirlenen teknik kriterlere uygun araziler üzerinde güneş enerjisini elektrik enerjisine dönüştüren sistemlerdir. Arazi kurulumlarında mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri ve sulu tarım arazileri yerine öncelikle kuru marjinal tarım arazilerinin kullanılması ve tarımsal kullanım bütünlüğünün korunması esastır.

Dipnot: Arazi üzerine GES kurulumları, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ve ilgili uygulama talimatlarındaki arazi sınıfı sınırlamalarına tabidir.

Sanayi tesisleri tarafından, kendi bağlantı anlaşmalarındaki sözleşme gücünün iki katına kadar kapasiteyle kurabildikleri ve tüketim tesisleriyle aynı veya farklı ölçüm noktalarında bulunabilen güneş enerjisi tesisleridir. Bu sistemler, endüstriyel üretim yapan işletmelerin enerji maliyetlerini düşürerek finansal tablolarını iyileştirmelerine, elektriği bir gider değil gelir kalemine dönüştürmelerine ve sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmalarına olanak tanır.

Dipnot: Sanayi tesislerine yönelik bu üretim imkanı, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 14 üncü maddesi ile yasal güvenceye alınmıştır.

Elektrik piyasası düzenlemeleri, bireysel tüketicilerin kendi enerji ihtiyaçlarını yenilenebilir kaynaklardan karşılamasına izin vermekte olup 25 kW’a kadar olan sistemler için basitleştirilmiş başvuru süreçleri bulunmaktadır. Evlerin çatı ve cephelerinde kurulan bu sistemler, mimari görünüşe bağlı kalınması ve binanın kendi ihtiyacı için kullanılması şartıyla yapı ruhsatı gerektirmeden kurulabilmektedir.

Dipnot: Bireysel kurulumlar, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği kapsamında ruhsat muafiyetiyle desteklenmektedir.

Doğal enerji kaynakları arasında yer alan ve çevreyi koruma, sera gazı emisyonlarını azaltma ve enerji kaynak çeşitliliğini artırma amacıyla kullanılan sürdürülebilir bir enerji türüdür. Güneş enerjisi projeleri, devlet tarafından Yenilenebilir Enerji Destekleme Mekanizması (YEKDEM) kapsamında çeşitli alım garantileri ve teşviklerle desteklenmektedir.

Dipnot: Yenilenebilir enerji kaynaklarının tanımı ve kullanım amaçları 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun’da tanımlanmıştır.

Küçük ölçekli üretim kaynaklarının ekonomiye kazandırılması ve tüketicilerin kendi enerjilerini üretmelerinin teşvik edilmesi amacıyla oluşturulan, belirli kapasite sınırları dahilinde yürütülen faaliyetlerdir. Lisanssız üretim yapan kişiler, ihtiyaçlarından fazla ürettikleri enerjiyi 10 yıl boyunca şebekeye satma hakkına sahiptirler.

Dipnot: Bu faaliyet, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği hükümleriyle düzenlenmiştir.

Güneş enerji santralleri kurulurken mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri ve sulu tarım arazileri gibi verimli alanlar korunmakta, buralarda kuruluma izin verilmemektedir. Ayrıca, sistemin bağlanacağı şebekenin teknik özelliklerinin yeterli olması ve trafo merkezinin kapasitesinin uygun olması zorunludur.

Dipnot: Kurulum alanlarının uygunluğu, 5403 sayılı Kanun ve Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği çerçevesinde denetlenmektedir.

On-Grid sistemler, ulusal elektrik iletim veya dağıtım şebekesiyle bağlantılı çalışarak üretilen enerjinin fazlasını şebekeye verir. Off-Grid sistemler ise şebekeyle hiçbir bağlantısı olmadan çalışır ve enerji ihtiyacını depolama birimleri üzerinden karşılar. Mevzuat, üretim tesislerine bütünleşik elektrik depolama ünitelerinin kurulmasına ve sisteme bu üniteler üzerinden enerji verilmesine olanak tanınmaktadır.

Dipnot: Şebeke bağlantı türleri ve depolama üniteleri, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği kapsamında tanımlanmıştır.

Kurulan sistemin kapasitesi, tüketim tesisinin sözleşme gücüne ve çatı alanının uygunluğuna göre tasarlandığında yıllık bazda tüm ihtiyacı karşılayabilir. Üretimin tüketimi karşılamadığı anlarda şebekeden enerji alınırken, üretimin fazla olduğu anlarda ise şebekeye verilen enerji üzerinden aylık mahsuplaşma yapılarak enerji maliyetleri dengelenebilir.

Dipnot: Tüketicilerin kendi ihtiyaçlarını karşılama hakkı, Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği’nin amaç maddesinde açıkça ifade edilmiştir.

Kendi ihtiyacının üzerinde üretilen elektrik enerjisi, ilgili görevli tedarik şirketi tarafından YEKDEM kapsamında 10 yıl süreyle satın alınmaktadır. Satış fiyatı, tesisin tipine ve bağlantı anlaşmasına hak kazanıldığı tarihe göre belirlenen tarifeler üzerinden uygulanır.

Dipnot: İhtiyaç fazlası enerjinin satışı, 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun ile yasal güvenceye alınmıştır.

Yenilenebilir enerji yatırımları için 10 yıl süreli alım garantisinin yanı sıra, orman vasıflı veya Hazineye ait arazilerde yapılan tesisler için kullanım bedellerinde %85 indirim uygulanmaktadır. Ayrıca yatırım döneminde yapılan işlemler harçlardan, düzenlenen kağıtlar ise damga vergisinden müstesna tutulmaktadır.

Dipnot: GES yatırımlarına yönelik teşvikler, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun Geçici 4 üncü maddesi ve 5346 sayılı Kanun hükümleriyle düzenlenmiştir.

REC Group olarak GES kurulumlarınızda uluslararası tedarik zincirimizle uzun ömürlü ve hızlı ROI (Return on Investment) süresi için yüksek standartlı ve fiyat/performans oranlı ürünler kullanılmaktadır. REC Enerji'nin mühendislik standartlarına göre ürünlerin dağılımı şu şekildedir:

SolaX Power:
Ürün: On-Grid, Off-Grid ve Hybrid İnvertörler + Batarya Grupları (T-BAT).
Rol: Enerji dönüşümü ve yönetimi.

ABB & Hager:
Ürün: Sigorta kutuları, Kaçak Akım Röleleri, Kompakt Şalterler ve Parafudrlar.
Rol: Sistemin elektriksel güvenliği (Yangın ve yüksek voltaj koruması).

Mutlusan:
Ürün: H-Free (Halojensiz) Spiraller, UV Dayanımlı Kablo Kanalları, Su Sızdırmaz Buatlar.
Rol: Sahadaki kablo yönetimi ve çevresel şartlara (Güneş, yağmur, kar, fırtına) dayanıklı altyapı.

Evet, yenilenebilir enerjinin elektrik tüketimindeki payını artırmak ülkemiz için öncelikli meselelerden biridir. Uluslararası düzeyde de yenilenebilir enerjiye duyulan ihtiyaç karşı konulamaz boyutlara ulaşmıştır. Bu sebeple güneş enerji santrallerinin farklı kullanımları için farklı destek, hibe ve teşvik mekanizmaları kurulmuştur.

KOBİ’lerin yeşil dönüşümü, hem maliyet avantajı hem de ihracat pazarlarında (SKDM uyumu) rekabet gücü kazanmaları için kritik öneme sahiptir. Sürdürülebilir ekonomi dönüşümünde dünya çapında önem kazanan yenilenebilir enerji santralleri kurulumları için, hem uluslararası hem de ulusal bazı destek mekanizmaları oluşturulmuştur:

KOSGEB Yeşil Sanayi Destek Programı: KOBİ'lerin güneş enerjisi yatırımları için sağlanan, genellikle geri ödemeli (faizsiz veya çok düşük faizli) ve belirli kalemlerde geri ödemesiz (hibe) içeren ana mekanizmadır.

Dünya Bankası Türkiye Yeşil Sanayi Projesi: TÜBİTAK ve KOSGEB aracılığıyla yürütülen, karbon emisyonunu azaltmaya yönelik düşük faizli, uzun vadeli yatırım kredileridir.

Bölgesel Yatırım Teşvikleri: GES yatırımları (kapasiteye bağlı olarak) "Öncelikli Yatırım Konuları" kapsamında değerlendirilerek 4. Bölge teşviklerinden (KDV istisnası, Gümrük Vergisi muafiyeti, Vergi indirimi) yararlanabilir.

TURSEFF / GEFF (EBRD Fonları): Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası kaynaklı, bankalar üzerinden kullandırılan "Enerji Verimliliği" kredileridir.

Dipnot: Bu konuda detaylı ve doğru bilgiye ulaşmak için KOSGEB Yeşil Sanayi Destek Programı, T.C Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Türkiye Green Industry Project, 2012/3305 Sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ve Türkiye Sürdürülebilir Enerji Finansman Programı /TURSEFF) Resmi internet sitesi incelenebilir.

10 kW altı evsel çatı GES kurulumlarında elektrik satışı için KDV ve Gelir Vergisi istisnası vergi muafiyeti sağlamaktadır. Bununla beraber konutlarda enerji verimliliğini sağlamak ve yenilenebilir enerjinin hane elektrik ihtiyaçlarını karşılaması için kamu ve özel bankaların düşük faizli Yeşil Konut Kredisi ve Enerji Verimliliği Kredisi paketleri bulunmaktadır. Yerel yönetimlerin de “Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı” ile teşvikleri bulunmaktadır.

Dipnot: 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu (Mükerrer Madde 20/B) ve KDV Kanunu Tebliğleri, Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı (SECAP) Belediye Rehberleri bu sorulara cevap sunmaktadır.

Tarımsal üretimde enerji maliyetini düşürmek amacıyla sağlanan en yüksek oranlı hibeler bulunmaktadır. Bunların başında öz tüketim amaçlı GES yatırımlarına %50 ila %75 arasında Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) tarafından verilen hibe desteği gelmektedir. Bu hibe Avrupa Birliği (AB) tarafından üyeliğe aday ve potansiyel aday ülkelerin kalkınması için oluşturulan kalkınma programının tarımsal aracı olan IPARD III kapsamında verilmektedir. İşletmeler için oldukça kullanışlı olan bu hibe ile işletmenizin sürdürülebilir büyüme ve yeşil ekonomi dönüşümüne katkı sunulmaktadır. Buna ek olarak Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından “Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı” kapsamında %50 hibe desteği bulunmaktadır. Kamu bankaları aracılığıyla faiz indirimli tarımsal enerji kredileri de bu kapsamda değerlendirilebilir.

Dipnot: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) IPARD III Başvuru Çağrı Rehberi, Tarım ve Orman Bakanlığı - Kırsal Kalkınma Destekleri Uygulama Rehberi, Ziraat Bankası Tarımsal Üretim ve Modern Sulama Kredileri Yönetmeliği

Son on yıl içerisinde Dünya ve ülkemiz genelinde yenilenebilir enerji kaynaklarının toplam enerji üretimindeki payını artırarak artan enerji ihtiyaçlarına temiz çözümler bulma konusunda büyük adımlar atılmıştır. Sürdürülebilirlik baskısı altında artan rekabet koşullarına, doğaya zarar vermeden uyum sağlamak için mühendislik ve yapı çözümlerinde uzmanlığımızla birlikte, devlet kuruluşlarımızca da firmalara sunulan finansal avantajları kullanabilirsiniz:

1. Yatırım Teşvik Sistemi Kapsamındaki Destekler

Türkiye’de uygulanan yeni yatırım teşvik sistemi, GES projelerini hem "Öncelikli Yatırımlar" hem de "Sektörel ve Bölgesel Teşvik Sistemi" kapsamında desteklemektedir. Bu destekleri kısaca aşağıdaki şekilde özetlemek mümkündür:

• KDV İstisnası: Teşvik belgesi kapsamında yurt içinden ve yurt dışından temin edilecek güneş paneli, invertör gibi yatırım malı makine ve teçhizatlar için katma değer vergisi ödenmez.

• Gümrük Vergisi Muafiyeti: Yurt dışından ithal edilecek makine ve teçhizatlar için gümrük vergisi oranı %0 olarak uygulanır.

• Vergi İndirimi: Yatırım için öngörülen katkı tutarına ulaşıncaya kadar gelir veya kurumlar vergisi, destek sınıfına göre %60’a varan oranlarda indirimli uygulanır. Öncelikli yatırımlarda yatırıma katkı oranı %30, hedef yatırımlarda ise %20 olarak belirlenmiştir.

• Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği: Yatırımla sağlanan ilave istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı; 6. bölgede 12 yıl, diğer bölgelerde ise 8 yıla kadar devlet tarafından karşılanır.

• Faiz veya Kâr Payı Desteği: Teşvik belgesi kapsamında kullanılan en az bir yıl vadeli yatırım kredileri için faizin veya kâr payının belirli bir kısmı Bakanlıkça karşılanır. Bu destek, öncelikli yatırımlar için 24 milyon TL, hedef yatırımlar için ise (4., 5. ve 6. bölgelerde) 12 milyon TL üst sınırına sahiptir.

2. Endüstriyel ve İmalat Sektörü İçin Özel Teşvikler

Özellikle sanayicilerin ve imalatçıların kendi enerji ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik yatırımları için ek avantajlar sunulmaktadır:

• Öncelikli Yatırım Statüsü: İmalat sanayi işletmelerinin öz tüketimine yönelik, bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü ile sınırlı olmak kaydıyla çatı veya arazi GES yatırımları, yatırımın yapıldığı bölgeye bakılmaksızın 5. bölge desteklerinden yararlanan "Öncelikli Yatırımlar" kapsamında değerlendirilir.

• Üretim Kapasitesi Artırımı: Sanayi tesisleri, lisanssız üretim kapsamında bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünün iki katına kadar yenilenebilir enerji üretim tesisi kurabilirler.

3. YEKDEM ve Elektrik Satış Avantajları

Lisanssız elektrik üretimi yapan tesisler, ürettikleri enerjiyi öncelikle kendi tüketimleri için kullanırken ihtiyaç fazlası enerjiyi ekonomiye kazandırabilirler:

• 10 Yıl Alım Garantisi: Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı lisanssız üretim tesislerinde, ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi 10 yıl boyunca ilgili görevli tedarik şirketi tarafından satın alınır.

• Aylık Mahsuplaşma: Tüketim tesisi ile aynı veya farklı ölçüm noktasında kurulan GES'ler için saatlik veriler üzerinden aylık mahsuplaşma yapılır. Bu sayede tesisler, mahsuplaşma neticesinde şebekeye verdikleri enerji üzerinden gelir elde edebilirler.